'

Srpsko narodno pozorište, Novi Sad

SNP-2 aspect

Srpsko narodno pozorište, Novi Sad

Srpsko narodno pozorište je ustanova kulture od nacionalnog značaja. To je i najstarije pozorište u Srba. Nalazi se u  centru Novog Sada. Zdanje je veoma uočljivo, sagrađeno je od belog mermera.  Prostor ispred ovog  zdanja je lepo uređen, a stepenište je napravljeno tako da izaziva dobar osećaj i polako uvodi u ambijent za uživanje. Tu se od 1981. godine, na tri scene, održavaju predstave. Srpsko narodno pozorište obuhvata prostor od 20.000m2 i ima najveću pozorišnu scenu u našoj zemlji. Velika scena „Jovan Đorđević“ može da primi 940 posetilaca, Mala scena „Petar Dobrinović“  ima 373 sedišta, a postoji i Kamerna scena.

Na uređenom prostoru ispred zdanja postavljena su i dva spomenika – književniku Jovanu Steriji Popoviću i glumcu Petru Dobrinoviću.

Ovo pozorište, osnovano još 1861. godine u Novom Sadu, svojevremeno je formiralo i Operu (1947. godine) i Balet (1950. godine), sada ima i sale u kojima uvežbavaju nastup članovi hora i orkestra, poseduje baletsku salu i nekoliko scensko-tehničkih radionica.

Repertoar ovog pozorišta je različit i raznovrstan. Osim predstava koje pripreme samostalno, članovi Srpskog narodnog pozorišta svojoj publici dovode i  goste iz drugih pozorišta, ne samo iz zemlje nego i iz inostranstva.

Na predstave dolaze Novosađani i njihovi gosti, ali i ljudi iz drugih mesta. Često se u školama organizuju grupe đaka i dovedu ovde da steknu dobar doživljaj pozorišta, kako bi kasnije i sami često i  rado, s razlogom, odlazili na ovo i slična kulturna mesta.

Srpsko narodno pozorište je  osnovano 1861. godina u Novom Sadu, koji je tada bio u sastavu Carevine Austrije. Osnovano je na sednici Srpske čitaonice kojom je predsedavao Svetozar Miletić, “prvenstveno kao nacionalna ustanova koja je imala zadatak da putem dramske književnosti i glumačke umetnosti prenosi srpsku reč i istoriju, da budi nacionalnu svest i podiže kulturni nivo Srba i time pruži otpor bečkoj i peštanskoj vlasti”. Važno je imati na umu da je u to vreme  većina ljudi koja je živela na području Novog Sada bila srpske narodnosti, da su mnogi od njih bili visokoobrazovani i da su u to vreme, nađosmo i taj podatak, “tri četvrtine imanja i trgovina bili u rukama Srba”.  Upravo tu su i koreni  naziva ove ustanove kulture od nacionalnog značaja.

I pre osnivanja ovog pozorišta, na prostorima Vojvodine je postojala duga i uspešna pozorišna tradicija. Otuda su, od formalnog ustanovljavanja ove ustanove, članovi  nastavili da organizuju predstave ne samo u Novom Sadu, nego i u drugim naseljima Vojvodine, ali i drugde.  U  Novom Sadu su, od osnivanja pozorišta, predstave  održavane na različitim lokacijama, zavisno od uslova. Pominju se sale kafana  „Kod sunca” i „Kod kraljice Jelisavete” , zatim letnja pozornica „Kod Zelenog venca”, kao i nekadašnja zgrada u dvorištu današnjeg hotela “Vojvodina” koju je poznati veleposednik Lazar Dunđerski ustupio glumcima.

U današnje monumentalno belo zdanje Srpsko narodno pozorište se preselilo iz današnjeg “Pozorišta mladih”.

Dan Srpskog narodnog pozorišta je 28. mart, pošto su tog datuma 1861. godine Jovan Jovanović i Stevan Branovački uputili poziv svojim sugrađanima da prilozima pomognu otvaranje pozorišta. Za prvog upravnika izabran je Jovan Đorđević. Od tada pa sve do današnjih dana Srpsko narodno pozorište je značajna kulturna institucija u zemlji.

Član je Evropske teatraske konvencije  i član Asocijacije „Pozorište bez granica”.

Autor: UTNV u saradnji sa Turističkom organizacijom Novog Sada