Novosadske priče – Crkva na Tekijama u Petrovaradinu

U unutrašnjosti crkve postavljeni su kipovi apostola Svetog Petra i Pavla, Svetog Ćirila i Metodija, koje poštuju i istočni i zapadni pripadnici hrišćanske veroispovesti.

Crkva Snežne Gospe na Tekijama u Petrovaradinu mesto je međunarodnog i ekumenskog okupljanja velikog broja vernika i turista.

Priča o ovom svetilištu počinje u srednjem veku. Postojala je mala hrišćanska bogomolja, kapela bez tornja, koju su Turci porušili kada su u 16. veku zauzeli ove krajeve. Na tom mestu, podigli su drvenu džamiju, sa minaretom i staništem za dva derviša.

Taj deo, danas predgrađe Petrovaradina na kojem počinje put za Sremske Karlovce, Turci su nazvali prema arapskoj reči tekija, što bi se moglo prevesti kao počivalište.

Džamija i Osmanlije bili su tu do 1687. godine, kada su proterani. Nakon toga, petrovaradinski isusovci su džamiju pretvorili u katoličku bogomolju, s prоširenim oltarom i povećanim drvenim tornjem.

Današnji izgled crkve potiče iz 1881. godine. Dozvolom biskupa Štrosmajera sagrađen je ovaj verski objekat, koji i danas izgleda isto. U jednom udžbeniku iz istorije umetnosti, o crkvi na Tekijama piše:

„Kada je 1881. godine ponovo sagrađena, dobila je dva tornja gotskog stila i tri zvona u jednom od tornjeva. Na zadnje kube postavljeni su krst i polumesec, kao znak da je ta bogomolja naizmenično pripadala dvema religijama, muslimanskoj i hrišćanskoj“.

U crkvi je sahranjen župnik Ilija Okrugić, njen idejni tvorac. Crkva je poslednji put ozbiljno restaurirana 1976. godine. Za radove je bio zadužen arhitekta Antun Drk, a vitraži su izrađeni u ateljeu „Stanišić“ u Somboru.

Glavni verski pa i turistički događaji u crkvi na Tekijama su 25. i 26. jula kada Katolička crkva slavi Svetog Joakima i Svetu Anu, roditelje Blažene Device Marije i to se naziva Male tekije, a na sam dan bitke na Tekijama 5. avgusta obeležava se Blagdan Gospe Snežne ili Velike tekije.

Tog dana 1716. godine hrišćanska vojska, koju je predvodio austrijski princ Eugen Savojski, trijumfovala je nad skoro tri puta brojnijim Turcima.

Prema legendi, tog letnjeg dana pao je sneg, a Osmanlije navodno nisu bile spremne na takve uslove. Istorijske činjenice govore nam da je tog dana bila velika olujna kiša zbog koje su se turski rovovi napunili vodom, a barut se pokvasio. Uz još nekoliko događaja koji nisu išli u korist Turcima, austrijska vojska, u kojoj je bilo i mnogo Srba, trijumfovala je i Turci su zaustavljeni.

U to vreme na mestu današnje crkve na Tekijama nalazila se mala crkva posvećena bezgrešnom začeću Blažene device Marije. Crkvi je sliku Snežne Gospe poklonio Eugen Savojski, koji ju je smatrao svojom zaštitnicom i pre Bitke na Tekijama. Od tada ljudi koji dolaze, mole joj se za zdravlje a i danas je vernici smatraju čudotvornom.

Krst i polumesec jedan ispod drugog simbolično prikazuju pobedu hrišćanstva nad Osmanlijama u Bici na Tekijama. Takva simbolika često se može videti na pravoslavnim bogomoljama u Rusiji.

Crkvu Snežne Gospe na Tekijama danas podjednako poštuju i posećuju vernici zapadnih i istočnih veroispovesti.

Tekst pripremio Vladimir Bajić

Saradnik na tekstu Ivan Rajković, župnik

Share on FacebookTweet about this on TwitterGoogle+Share on LinkedIn